Premie: werking, begrippen en belangrijkste voorwaarden

Kort antwoord

Premie is het bedrag dat je betaalt om verzekerd te blijven. Bij uitvaartverzekeringen hangt de hoogte en het verloop vaak samen met de polisafspraken en met informatie die je bij het afsluiten (en bij wijzigingen) moet aanleveren. Ook kunnen er voorwaarden zijn die bepalen wat er gebeurt als premie niet (op tijd) wordt betaald of als belangrijke informatie over gezondheid of risico’s niet klopt.

Definitie en afbakening

In de context van verzekeringen is de premie het geldbedrag dat de verzekeringnemer betaalt voor dekking. Je premie is dus niet hetzelfde als:

• Het verzekerd bedrag: dat is het bedrag dat (volgens de polisafspraken) kan worden uitgekeerd.
• De uitkering/uitvaartkosten: dat is wat uiteindelijk wordt vergoed of geregeld binnen de verzekerde dekking.
• Afkoopwaarde: dit is een (verzekerings)waarde die kan ontstaan als de polis stopt of wordt beëindigd.

Wil je dit in samenhang zien met gerelateerde begrippen? Lees dan ook premie en de uitleg over premieduur, omdat de looptijd mede bepaalt wanneer premie verschuldigd is.

Hoe het werkt

Premiebetaling en acceptatie zijn aan elkaar gekoppeld via de polisvoorwaarden en de informatie die je aanlevert.

1) Premie gebaseerd op aangeleverde informatie

Bij het afsluiten van de verzekering sluit de verzekeraar de overeenkomst mede op basis van de informatie die je (en eventuele andere verzekerden) invullen of doorgeven. Je hebt daarbij een mededelingsplicht: belangrijke informatie moet je doorgeven. Wanneer informatie niet klopt of wordt verzwegen, kunnen gevolgen volgen voor de uitkering en/of de polis. In de voorwaarden wordt bijvoorbeeld genoemd dat wanneer je belangrijke informatie achterhoudt, dit kan leiden tot opzegging en dat er in sommige gevallen wordt verminderd of wordt gedaan alsof de juiste voorwaarden deel uitmaken van de overeenkomst.^[1]

2) Premie en (mogelijke) controle bij gezondheidsvragen

Sommige verzekeraars kunnen bij overlijden binnen een bepaalde periode na ingangsdatum een vragenlijst sturen om te controleren hoe gezondheidsvragen zijn beantwoord bij het afsluiten. Twijfelt men of de informatie volledig en juist is, dan kan een onafhankelijke Toetsingscommissie Gezondheidsgegevens worden ingeschakeld; de uitspraak daarvan is bindend volgens de voorwaarden. Als blijkt dat het vermoeden terecht is, wordt in de voorwaarden genoemd dat slechts de betaalde premies terug worden betaald.^[2]

3) Wanneer premie niet wordt betaald

Als je premie niet (op tijd) betaalt, volgt doorgaans een herinnering. In de polisvoorwaarden wordt verder beschreven dat, als de betalingsachterstand drie maanden of langer is en er voldoende waarde is opgebouwd, de verzekering kan worden omgezet in een zogenoemde premievrije variant (voor zover er waarde is opgebouwd).^[2]

Wat kan verschillen

Premie en premie-impact kunnen verschillen door onder meer polisopbouw en voorwaarden.

1) Startmoment, duur en wijze van betaling

In polisvoorwaarden kan staan dat premie vooraf wordt betaald en dat je kunt betalen per maand, kwartaal, halfjaar, jaar of in één keer (koopsom).^[2]

Ook de premieduur kan dus verschillen: de periode waarin premie wordt betaald. Daarom is de combinatie van premie en premieduur belangrijk om te begrijpen, bijvoorbeeld bij wijziging van je polisstatus door tijdsverloop of keuzes bij de start.^[3]

2) Variatie door aanpassingen in de polis

Bij sommige verzekeringen kunnen factoren meespelen die invloed hebben op het bedrag of de hoogte van uitkeringen. Denk aan clausules en uitzonderingen, die kunnen bepalen wat er wel of niet wordt uitgekeerd.

Een voorbeeld van zo’n variatie staat in de polisvoorwaarden bij oorlogstijd en terroristische dekking. In die tekst wordt beschreven dat de uitkering dan kan worden beïnvloed door een protocol/regeling en dat het bedrag lager kan uitvallen dan anders.^[2]

3) Uitzonderingen: beperkte uitkering of alleen terugbetaling

In de polisvoorwaarden staan ook situaties waarin niet altijd het volledige verzekerde bedrag wordt uitgekeerd. Zo wordt genoemd dat bij zelfdoding binnen één jaar na de ingangsdatum alleen de betaalde premies worden terugbetaald.^[2]

Daarnaast worden beperkingen bij bepaalde omstandigheden genoemd in polis- en productcontext, zoals dat in sommige situaties slechts een afkoopwaarde wordt uitgekeerd (bijvoorbeeld bij oorlog en andere specifiek genoemde gebeurtenissen).^[4]

Let op: welke situatie bij jouw polis precies geldt, hangt af van de exacte polisvoorwaarden die voor jouw verzekering van toepassing zijn.

Controlepunten

Als je wilt begrijpen welke rol premie speelt in jouw situatie, kun je gericht de volgende punten nalopen (zonder dat dit een persoonlijke keuze- of aankoopadvies is):

1. Welke informatie is bepalend?

• Controleer of je alle belangrijke informatie hebt gedeeld die nodig is voor acceptatie.
• Weet dat achterhouden of onjuist doorgeven gevolgen kan hebben voor wat er wordt uitgekeerd.^[1]

2. Wat staat er over controle bij overlijden?

• Kijk of er sprake is van een vragenlijst bij overlijden binnen een bepaalde periode en wat dan de mogelijke uitkomst is.^[2]

3. Wat gebeurt er bij niet tijdige betaling?

• Controleer hoe betalingsachterstand wordt behandeld en welke polisaanpassing kan volgen als er voldoende waarde is opgebouwd.^[2]

4. Welke uitzonderingen beperken uitkering?

• Lees de clausules voor situaties waarin sprake kan zijn van beperkte uitkering of terugbetaling van betaalde premies/afkoopwaarde.

Bronnen

1. DELA, Algemene voorwaarden, p. 2
2. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 9
3. Nen: definities/terminologie in samenhang, zie ook conceptuele verwijzing via interne links
4. TWENTHE, Natura-uitvaartverzekering in kapitaal, versie 2, p. 1