Premie: verschillen, uitzonderingen en controlepunten

Kort antwoord

De premie is het bedrag dat je (of de verzekeringnemer) betaalt voor de dekking uit een uitvaartverzekering. Binnen premiebegrippen kunnen premies onderling verschillen door onder meer looptijd, betalingsduur, indexering, gekozen vorm (bijvoorbeeld in diensten en geld of alleen in geld), leeftijd bij afsluiten en de gevolgen als premie niet wordt betaald. Ook bestaan er situaties waarin uitkering niet (volledig) plaatsvindt of waarin er naar betaalde premies wordt teruggekeken.

Definitie en afbakening

In het kader van uitvaartverzekeringen is premie het periodiek of ineens te betalen bedrag voor de verzekering. De bronnen leggen daarbij expliciet vast dat de premie verschuldigd is door de verzekeringnemer en dat de hoogte samenhangt met de verzekering die is afgesloten en de gekozen betalingsvorm.

Daarnaast is het nuttig onderscheid te maken tussen termen die vaak in dezelfde context voorkomen:

• Premiebetalingstermijn/betalingsduur: tot wanneer premie wordt betaald.
• Indexering: periodieke aanpassing van het verzekerde bedrag (en vaak ook van de premie).
• Koopsom: eenmalige premiebetaling.
• Premievrije omzetting: situatie waarin je stopt met betalen en de verzekering doorgaat met een lager verzekerd bedrag (mits aan voorwaarden is voldaan).

Premie staat dus niet los van de polisvoorwaarden: dekking, hoogte van uitkering en eventuele uitzonderingen hangen ermee samen.

Hoe het werkt

Hoe premie werkt, kun je in de praktijk samenvatten in drie stappen.

1. Je betaalt vooraf De premie wordt vooraf betaald per maand, kwartaal, halfjaar, jaar of in één keer (koopsom).^[1]

2. De hoogte kan veranderen door gekozen opties Bij een indexeringsoptie wordt het verzekerde bedrag periodiek aangepast aan gestegen kosten; daardoor stijgt ook de premie.^[2]

3. Omstandigheden bepalen of een uitkering volledig of beperkt is Premie is gekoppeld aan het recht op uitkering. Als er bij overlijden bijvoorbeeld blijkt dat niet alle relevante gezondheidsinformatie juist is opgegeven, dan wordt niet het verzekerde bedrag uitgekeerd maar alleen de betaalde premies (terugkijken naar wat is betaald).^[3]

Wat kan verschillen

Premies kunnen op meerdere manieren verschillen. Hieronder staan de meest voorkomende variaties, steeds met een controleerbare link naar de polislogica.

1) Betalingsduur en premiehoogte

De betalingsduur kan verschillen. In een voorbeeld wordt beschreven dat premiebetaling mogelijk is gedurende 10, 15, 20, 25, 30 of 40 jaar en dat je ook kunt kiezen voor premiebetaling tot een bepaalde leeftijd (zoals 65 of 80) of levenslang.^[2] Ook geldt in datzelfde kader: hoe langer de periode, hoe lager de premie; hoe korter, hoe hoger.^[2]

2) Indexering (wel/niet) en waardevastheid

Als indexering van toepassing is, past het verzekerde bedrag zich periodiek aan en stijgt daardoor ook de premie.^[2] Niet indexeren is een optie: dan blijven verzekerde bedrag en premie ongewijzigd.^[2]

3) Vorm van de verzekering (natura/diensten versus geld)

Bij een natura uitvaartverzekering wordt de uitvaart geregeld en verzorgd; premie hangt dan samen met het dienstenpakket en een aanvullende vrij te besteden geldcomponent.^[4] Bij uitvaartverzekering in geld spreek je een geldbedrag af dat bij overlijden wordt uitgekeerd; dat bedrag wordt hoger door winstdeling en indexering.^[5]

Dit betekent niet dat de premie altijd “hoger” of “lager” is, maar wel dat de premie-systematiek en de interpretatie ervan verschillen per productvorm.

4) Winstdeling en premiestroom (effect op indexatie)

Bij DELA UitvaartPlan-producten wordt beschreven dat het plan winstdelend is en dat die winstdeling wordt gebruikt om jaarlijkse premiestijging door indexatie zoveel mogelijk te beperken.^[4] In een rekenvoorbeeld staat ook dat een winstdelingspercentage van jaar tot jaar kan verschillen; als het percentage lager is, wordt de totale premie die je betaalt hoger.^[6]

Controlepunten

Zonder financieel advies te geven, kun je wel gericht checken of premie en rechten kloppen met je situatie. Gebruik hiervoor deze controlepunten.

1. Wie betaalt en wanneer? Controleer in de polis dat duidelijk is vastgelegd dat de premie verschuldigd is door de verzekeringnemer, en kijk welke betaaltermijnen worden aangeboden (maand/kwartaal/halfjaar/jaar of koopsom).^[1]

2. Wat gebeurt er bij niet (op tijd) betalen? In de voorwaarden staat dat bij premieachterstand rechten kunnen vervallen als premie na de vervaldatum niet (volledig) is voldaan; uitstel kan alleen schriftelijk zijn verleend.^[7]

3. Is er (indexatie)optie of juist niet-indexeren? Bij indexering past het verzekerde bedrag zich periodiek aan en stijgt daarmee vaak ook de premie.^[2]

4. Controleer uitzonderingen bij uitkering (terugkijken naar premie) Lees de polis om te begrijpen wanneer uitkering afwijkt, bijvoorbeeld:

• bij overlijden waarbij vermoed wordt dat niet alle juiste gezondheidsinformatie is opgegeven: dan worden alleen betaalde premies terugbetaald (nadere onderzoeksstappen kunnen volgen).^[3]
• bij zelfdoding binnen één jaar na de ingangsdatum: dan worden alleen de betaalde premies terugbetaald.^[3]

5. Check je dekking en begunstiging, zodat premie “op de juiste plek” terechtkomt De voorwaarden beschrijven aan wie de uitkering kan worden gekeerd en hoe standaardbegunstiging werkt.^[1] Als je wijzigingen verwacht (bijvoorbeeld gezins- of relatieveranderingen), helpt het om begunstiging tijdig te laten aansluiten op je bedoeling.^[1]

Gerelateerde uitleg

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over koopsom: verschillen, uitzonderingen en controlepunten.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over premieduur: verschillen, uitzonderingen en controlepunten.

Voor aanvullende context over dit onderdeel staat ook de uitleg over hoe verloopt premie in de praktijk.

Bronnen

1. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 7
2. TWENTHE, Natura-uitvaartverzekering in kapitaal, versie 2, p. 2
3. Polisvoorwaarden uitvaartverzekering, p. 9
4. Uitvaartverzekering, p. 1
5. Productinformatie uitvaartverzekering in geld, p. 1
6. DELA, Productleeswijzer UitvaartPlan, model 4.1, p. 3
7. TWENTHE, Algemene voorwaarden uitvaartverzekering 2018, p. 3